مصاحبه

"چند درصد از آنچه در دوازده سال مدرسه آموختید در زندگی به دردتان خورد؟"

این سؤالیست که در آبان ماه 97 از بیست هزار دانش آموز پرسیده شد و 70درصد شرکت کنندگان مفید بودن مواد تحصیلی را زیر 20درصد ارزیابی کردند. در این مصاحبه, با یک تن از معلمین مجرب آموزش و پرورش مصاحبه, کرده، نظر او را درباره سؤالات زیر جویا شدم.

1- چرا شغل معلمی را انتخاب کردید؟ بخاطر علاقه به تدریس و امنیت شغلی و حقوق ثابت.

2- به نظر شما حقوق معلمی منصفانه است؟ و تأثیر آن بر انگیزه ی تدریس و مطالعه ی خارج از کلاس را چگونه ارزیابی می کنید؟ اولاً،حقوق دریافتی از نظر من منصفانه نیست و باعث کاهش انگیزه مدرس است و در دید دانش آموزان معلم ناتوان جلوه می کند؛ اما از منظری دیگر جامعه، معلمی را شغلی سطح بالا نمی داند و حق اموزش نیز از معلمان سلب شده زیرا انان امنیت شغلی ندارند، و امکان اظهارنظر آزادانه و شکافتن مسائل برای دانش آموزان از معلم گرفته شده است. به دلیل همین حقوق پایین چهره و وقار اجتماعی معلمان خدشه دار شده به دنبال شغلهای دوم هستند و فرصت مطالعه ی آنان کاهش یافته است.

3- نظر شما در باره ی به روز کردن معلم ها قبل از شروع سال تحصیلی چیست؟ کاملاً موافقم. کلاسهای ضمن خدمتی که در حال حاضر برگزار می شود به روان شناسی دانش آموزان، به استفاده از تکنولوژی های نوین امروز، جامعه شناسی جدید، شناخت نسل جدید و ارتباطات اجتماعی و بطور کلی بازآموزی معلم توجهی نمی کند و جنبه ی تعلیمی ندارد و صرفاً به راهی برای امتیاز گیری تبدیل شده است که عارضه ی ناکافی بودن حقوق معلمان است.

4- حجم و محتوای کتب درسی و ارتباط آن با واقعیات جامعه ی امروز؟ مطالب نامتناسب تئوری و اکثراً بدون کارایی اند جنبه ی آزمایشگاهی نادیده گرفته می شود. بخاطر کثرت تعداد دانش آموزان و بالا بودن حجم مطالب امکان انجام دادن فعالیت های گروهی وجود ندارد. تدریس در دوره ی ابتدایی باید بیشتر از طریق شعر و بازی و فعالیت گروهی باشد نه کتب درسی رسمی. تقریباً نیمی از مطالبی که دانش آموزان در دوره ی ابتدایی و راهنمایی یاد میگیرند در دوره ی دبیرستان تکرار می شود که مبین اتلاف وقت و انرژِی است.

5- سیستم مردود کردن دانش آموزان در امریکا منحل شده است. بنظر شما این راهکار در ایران نیز جوابگو است؟ با اینکه احساس نفرت و سرخوردگی در دانش آموز ایجاد می شود اما تکرار واحد درسی پاس نشده – و نه تکرار کل سال تحصیلی- به یادگیری دانش آموز کمک می کند.

6- استفاده از تکنولوژی های نوین (تخته هوشمند) مفید است یا مضر؟ بسیاری از همکارانم به دلیل عدم تبحر در استفاده از این وسایل از دانش آموزان کمک گرفته و این را نوعی پاین آمدن وجهه خود در کلاس می دانند. اما من به شخصه آن را راهی برای تعامل بیشتر با دانش آموزان می دانم.

7- انجام تکالیف درسی در مدرسه بهتر است یا در منزل؟ با انجام تکالیف در مدرسه، از دلزده شدن دانش آموز از درس جلوگیری می شود و یاد گیری بانظارت معلم بهترصورت می گیرد اما در سیستم آموزشی ما حجم مطالب درسی زیاد است و این امکان را به دانش آموزان نمی دهد.

8- به نظرشما تعطیلات رسمی موجود در نظام تحصیلی خللی در یادگیری ایجاد می کند؟ تنها تعطیلات عید نوروز کمی مشکل ایجاد می کند که بخاطر زمان نامناسب شروع سال تحصیلی است. اگر سال تحصیلی با سال جدید شروع شود، وقفه ای در یادگیری ایجاد نمی شود.

9- نظر شما ادغام دانش اموزان استثنائی با دانش آموزان عادی چیست؟ اشتباه است. باید برای کم توانان کتب خاص درسی متناسب با توانایی آن ها طراحی شود. بیشتر این بچه ها به برنامه های روان شناسی و شادی و امیدآفرین نیازمندند زیرا سن امید به زندگی آن ها پایین است و باید طوری آموزش ببینند که بتوانند شغل پاره وقت داشته باشند. در کشورهایی که این دانش آموزان با یکدیگر ادغام می شوند، حرمت انسانها حفظ می شود اما در ایران حتی به دانش آموزان عادی نیز برچسب "تنبل بودن" یا "خنگ بودن" می زنند. اگر منظور از دانش آموزان استثنائی دانش آموزان تیزهوش و نخبه است، جداسازی آنها تحت عنوان مدارس تیزهوشان و نمونه دولتی نه تنها مضر بوده بلکه حس کاذب توانمندی را در ایشان ایجاد می کند و تعادل سطح هوش یک کلاس متناسب را بهم می زند.

10- با وجود تمام این مشکلات آیا معلم را عنصر تغییر این نظام آموزشی می دانید؟ به شخصه، نه. اما اعتراض و اعتصاب همکارانم را پیگیری و حمایت می کنم و وجود تشکیلات صنفی بدون رنگ و بوی سیاسی را برای فرهنگیان لازم می دانم.

مصاحبه, گروه سیاست نو – نیلوفر رفیعی نسب