مصاحبه

1.رسانه چیست. چه ابزاری رسانه محسوب می شود؟

رسانه عبارت است از هر ابزار یا تکنولوژی برای برقراری ارتباط و انتقال پیام، اطلاعات و محتوا از طریق یک فرستنده به گیرنده(فرد، گروه، حزب یا جامعه). رسانه را بر اساس معیارهای متعددی می توان تقسیم بندی کرد. مانند دیداری(تلویزیون)، شنیداری(رادیو، تلفن) و نوشتاری(کتاب، مجلات، روزنامه ) یا تقسیم بندی دیگری که وجود دارد رسانه جمعی و اجتماعی است. رسانه های جمعی به رسانه هایی گفته می شود که فرستنده به وسیله آن پیامی را به گستره وسیعی از مخاطبان در سطوح مختلف ملی و فراملی ارسال می کند. رسانه های اجتماعی به عنوان گونه جدیدتر رسانه، بعد از رسانه های جمعی ظهور یافته اند که بر خلاف اسلاف امکان تعامل میان تولید کننده و دریافت کننده پیام را فراهم می آورد. مانند شبکه های اجتماعی مجازی

2.نقش رسانه امروزه در جوامع چقدر است؟

اگر مقصود شما از اصطلاح امروزه، عصر اطلاعات است. پس بحث را ابتدا باید از عصراطلاعات و انقلاب تکنولوژی اطلاعات شروع کنیم. انقلابی که در دهه 1970 میلادی بر اثر تکامل کمی وکیفی تکنولوژی های اطلاعاتی و ارتباطی و همچنین پیوند دو حوزه دانش و تکنولوژی به وقوع پیوست. رویدادی بود که به اعتقاد مانوئل کاستلز به علت ارائه گسست در بنیان های اقتصاد، جامعه، فرهنگ و دولت، مانند انقلاب صنعتی نه تنها رویداد تاریخی بسیار بزرگی است، بلکه دارای خصوصیات و ویژگی های فراگیری است که از توان نفوذ و اعمال تغییرات گسترده در تمامی قلمروهای فعالیت انسانی برخوردار است. این انقلاب در دهه 1990 جهان را وارد دوره جدیدی کرد که متفکران متعددی از آن با عناوینی مانند عصر اطلاعات(کاستلز)، عصر پسا صنعتی(دانیل بل) و تمدن جدید یا موج سوم (آلوین تافلر) نام می برند. اینترنت به عنوان یکی از دستاوردهای عظیم عصر اطلاعات برخلاف تکنولوژی های عصر مک لوهان ماهیتی کاملا تعاملی دارد. اینترنت به عنوان ستون فقرات ارتباطات کامپیوتری، ابرشاهراه اطلاعاتی یا شبکه تارعنکبوتی، در اواسط دهه 1990، 25 میلیون کاربر داشت که این رقم در سال های 2010 و 2018 از 2 میلیارد به به بیش از 4 میلیارد افزایش یافت. اینرنت با قابلیت هایی از قبیل دموکراتیک ترین، گسترده ترین و ارزان ترین رسانه، با امکان کم رنگ کردن فواصل مکانی دور و افزایش سرعت انتقال پیام، زمینه ظهور فضایی نوینی یعنی فضای سایبر را فراهم کرد. فضای سایبر قلمرو بسیار وسیعی دارد و در برگیرنده مواردی مانند ایمیل، سایت، مرورگر، وبلاگ و شبکه های اجتماعی است. به اعتقاد جیمز روزنا رسانه های مدرن عصر اطلاعات(اینرنت و شبکه های اجتماعی) بر خلاف رسانه های سنتی(رادیو و تلویزیون) صرفا در انحصار یک طبقه یا گروه خاصی مانند دولت نیست، بلکه به دلیل دسترسی آزاد، ارزان و گسترده مردم عادی، ساختار سلسله مراتبی تا حدودی ضعیف و از حالت نخبگانی به صورت عام و همگانی تبدیل شده است. علاوه بر این می توان از مزیت های دیگر این رسانه ها مانند ماهیت تعاملی و ارتباط هم زمان، نفوذ در تمامی حوزه های زندگی فردی و اجتماعی و در نهایت تبدیل شدن فضای سایبر به زیست جدید یا زندگی دوم نام برد.

3. با توجه به افزایش رسانه ها و تبادل اطلاعات آیاحکومت ها می توانند کنترلی بر رسانه داشته باشند؟

به این سوال از دو بعد ماهیت و کارکرد می توان پاسخ داد. در خصوص ماهیت دولت در عصر اطلاعات دو دیدگاه کلی وجود دارد. طرفداران جهانی شدن با تاکید بر مباحثی از قبیل جریان آزاد اطلاعات، کلبه الکترونیک، ظهور بازیگران فراملی و مرز زدایی از دولت ها، معتقدند که در ساختار حاکمیت دولت ها، خلل یا شکافی عمیق ایجاد شده است. در مقابل منتقدین این دیدگاه معتقدند که عصر اطلاعات ممکن است که مرزهای ملی را نفوذ پذیر کرده باشند ولی این به معنای تضعیف مطلق یا ناتوانی دولت نیست. بلکه فرضت های زیادی مانند دولت الکترنیک را پیش رو دولت ها قرار داده و دولت ها نیز با بهره گیری از امکانات عصر اطلاعات می توانند قدرت خود یا نقش های کنترلی و نظارتی خود را تقویت کنند